In deze rubriek vind je aanzetten (nog meer teksten en inspiratiebronnen) om met dit thema ‘achterstevoren’ doorheen de vakken en vakoverschrijdend aan de slag te gaan.
De teksten die hier staan, zijn overgenomen met toelating van de uitgever en zijn daarom van het copyrightteken voorzien. Er is getracht alle rechthebbenden op copyright te bereiken. Mochten er toch teksten of illustraties opgenomen zijn zonder de voorkennis van de rechthebbenden, dan worden ze verzocht contact op te nemen met het Vlaams Secretariaat van het Katholiek Onderwijs, de verantwoordelijke uitgever, en dat via het volgende e-mailadres: pastoraal@vsko.be.
Achterstevoren is een bijwoord dat aangeeft dat wat onder normale omstandigheden aan de voorkant zit, nu aan de achterkant zit (of zo men wil andersom). Het woord wordt niet alleen voor een plaats gebruikt, maar kan ook slaan op iets in tijd.
Het huis was achterstevoren gebouwd (d.w.z. stond met de achterkant naar de weg toe).
De muziek werd achterstevoren gedraaid.
Het Nederlands heeft (slechts) drie van dit soort woorden.
achterstevoren
ondersteboven
→ Dat wat onder hoort, zit boven. Op de kop.
Het woord wordt ook figuurlijk gebruikt voor "verbaasd", "verbijsterd". Zij was helemaal ondersteboven van de vele aandacht.
binnenstebuiten
→ Dat wat aan de binnenkant hoort, is aan de buitenkant. Eigenlijk alleen gezegd van kleding.
Figuurlijk gebruikt betekent het: door elkaar. Zijn kamer was binnenstebuiten gekeerd.
Het volgende verhaal gaat over Hodja Nasreddin. Hij is een legendarische figuur die naar alle waarschijnlijkheid leefde tussen 1208 en 1284 in Anatolië, centraal Turkije. Al gedurende zijn leven deden vele verhalen over hem de ronde. Na zijn dood hebben deze zich vanuit Turkije steeds verder verspreid over de wereld; via Perzië en Arabië naar Afrika en via de zijderoute naar India en China. Ook in Europa is Nasreddin Hodja geen onbekende. Er zijn dan ook heel wat namen waaronder hij schuilgaat; Mulla Nasr al-din, maar ook Juha of Mushfiqi.
Nasreddin is vooral een slimme en snelle prater met een onnavolgbare manier van redeneren. Het resultaat van zijn humor is altijd dat je als luisteraar gedwongen wordt je eigen vastgeroeste manier van denken los te laten. Hij is, ondanks zijn soms botte manier van doen, sympathiek en niet onder één hoedje te vangen.
Ufuk Kobas zegt 'De verhalen van Nasreddin zijn vol van tegenspraak: soms is hij rijk en vertoeft hij aan de hoven van de sultan, dan weer is hij zo arm dat hij niet eens een maaltijd kan kopen.… Maar één gegeven is constant: Nasreddin leeft altijd in een onderdrukte situatie, waarin hij telkens door middel van een grap de hogergeplaatsten op hun nummer zet, of het egoïsme van zijn lotgenoot-medemens kritiseert.'
De bekendste beeltenis van hem is Nasreddin, achterstevoren zittend op een ezeltje.
Op een dag reed Hodja op zijn ezel, zijn neus in de richting van de staart.
"Hodja," riepen de mensen, "kan je geen ezel rijden? Je gezicht moet dezelfde kant uitkijken als dat van de ezel."
"Als jullie denken dat ik verkeerd zit, hebben jullie het mis,"antwoordde Hodja. "Het is deze stomme ezel die achterstevoren loopt."
Gevonden op de site van de Wereld Volksverhalen Almanak
Koning Achterstevoren door Theater Spoor 6 ui Kessel-Lo
Deze achterstelling zet de wereld op zijn kop. Koning Achterstevoren kruipt 's morgens klaarwakker in zijn bed en groet zijn bovendanen met een nietgemeend 'tot gisteren'. Samen met de koning, zijn werkman Walter en een kabouter wordt het een achterstelling boordeleeg muziek en verrassingen in het koninklijk park. De jonge bovendanen kunnen slapjes deelnemen door hun beste beentje, stemmetje en snoetje achter te zetten.
Walter Benjamin bestempelde het schilderij Angelus Novus van Paul Klee tot zinnebeeld van het menselijk onvermogen: «Zijn gezicht is naar het verleden gekeerd. Er steekt een storm op uit de richting van het Paradijs en die storm blaast hem hulpeloos de toekomst in, achterstevoren, terwijl de puinhopen aan zijn voeten tot in de hemel reiken. Die storm is wat wij de vooruitgang noemen.»
